Katowicka strefa czystego transportu wzorem dla innych miast. Pisze o niej „Rzeczpospolita”

Katowicka strefa czystego transportu wzorem dla innych miast. Pisze o niej „Rzeczpospolita”

3 lipca 2026 Wyłączono przez Redakcja Katowice Dziś

Katowicka strefa czystego transportu wzorem dla innych miast. O rozwiązaniu, jakie przyjęto w stolicy województwa śląskiego, pisze ogólnopolski dziennik „Rzeczpospolita”. Chodzi o SCT, która obowiązuje od 29 czerwca. Katowice musiały ją wprowadzić, ale zrobiły to w sposób znacznie łagodniejszy niż Kraków.

Strefa czystego transportu w Katowicach obowiązuje od 29 czerwca

Strefa czystego transportu w Katowicach obowiązuje od 29 czerwca. Jej utworzenie od początku budziło emocje, bo nie była to decyzja, którą w Katowicach podjęto z własnej inicjatywy i z entuzjazmem.

To rozwiązanie zostało narzucone odgórnymi przepisami. Powód to archiwalne wskazania czujnika mierzącego poziom zanieczyszczeń przy katowickim odcinku autostrady A4.

Władze Katowic przekonywały, że pomiary przy jednej z najbardziej obciążonych tras w Polsce nie oddają rzeczywistej sytuacji w śródmieściu miasta. Po przeniesieniu punktu pomiarowego wskazania mieściły się w obowiązujących normach.

Nie zmieniło to jednak stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Katowice miały obowiązek utworzenia strefy czystego transportu.

Dlaczego Katowice musiały wprowadzić SCT?

Strefy czystego transportu są jednym z elementów realizacji zobowiązań Polski wobec Komisji Europejskiej. Chodzi o wieloletnie przekroczenia dopuszczalnych stężeń dwutlenku azotu.

Gdyby w Katowicach nie wprowadzono SCT, konsekwencje mogłyby dotknąć nie tylko samo miasto. W grę wchodziły poważne konsekwencje wobec całej Polski – ryzyko utraty ogromnych środków z UE dla naszego kraju.

Dlatego w Katowicach strefa powstała. Zrobiono to jednak inaczej niż w Krakowie. I właśnie ten katowicki model opisuje „Rzeczpospolita”.

„Rzeczpospolita”: Katowice wybrały łagodniejsze rozwiązanie

Ogólnopolski dziennik zwraca uwagę, że katowicka SCT należy do najbardziej liberalnych w Polsce. Najważniejsza różnica polega na tym, że obecni właściciele starszych samochodów z Katowic i całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii nadal mogą wjeżdżać do strefy.

To oznacza, że mieszkańcy nie zostali zmuszeni do natychmiastowej wymiany samochodów tylko dlatego, że w centrum Katowic zaczęła obowiązywać SCT. Nie ponoszą też żadnych kosztów.

„Rzeczpospolita” zestawia to z Krakowem, gdzie strefa czystego transportu stała się jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów ostatnich miesięcy. Tam restrykcyjne przepisy były jednym z głównych punktów sporu publicznego. W efekcie doprowadziły do referendum zakończonego odwołaniem prezydenta miasta.

W Katowicach przyjęto model łagodniejszy. Strefa została wprowadzona, ale z szerokimi wyłączeniami.

Gdzie obowiązuje strefa czystego transportu w Katowicach?

Katowicka SCT obejmuje ścisłe centrum miasta. Jej granice wyznaczają ulice:

Piotra Skargi, Stanisława Moniuszki, Waleriana Pańki, Jerzego Dudy-Gracza, Warszawska, Francuska, Tylna Mariacka, Dworcowa oraz Juliusza Słowackiego.

Same ulice graniczne, z wyjątkiem deptaka przy ul. Dworcowej, nie należą do strefy.

Ważne jest również to, że znaczna część tego obszaru już wcześniej była objęta ograniczeniami ruchu samochodowego. Dlatego wejście w życie SCT nie oznaczało całkowicie nowej organizacji ruchu w centrum Katowic.

Mieszkańcy Katowic i metropolii nie muszą wymieniać aut

Najważniejsze wyłączenie dotyczy mieszkańców Katowic oraz całej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Samochody, które należały do nich przed wejściem strefy w życie, mogą nadal poruszać się po SCT, nawet jeśli nie spełniają obecnych wymogów emisyjnych.

W praktyce oznacza to, że właściciele starszych aut nie zostali zmuszeni do ich wymiany z powodu wejścia w życie nowych przepisów. Nie płacą też żadnych opłat.

To właśnie ten element katowickiego rozwiązania jest najważniejszy. Miasto wykonało obowiązek wynikający z przepisów, ale nie uderzyło w mieszkańców, którzy już posiadają starsze samochody.

Kogo najbardziej dotyczą ograniczenia?

Największe zmiany dotyczą kierowców spoza Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Do katowickiej SCT mogą wjechać samochody benzynowe spełniające co najmniej normę Euro 3 albo wyprodukowane od 2000 r. W przypadku diesli wymagane jest co najmniej Euro 5 albo rok produkcji 2009 lub późniejszy.

Inne zasady dotyczą mieszkańców Katowic i GZM kupujących samochód już po wejściu strefy w życie. Wtedy trzeba zwracać uwagę na wymagania dotyczące norm emisji i roku produkcji pojazdu.

Obecne zasady mają obowiązywać do 30 czerwca 2029 r. Później wymagania mają być stopniowo zaostrzane.

Bez naklejek, przepustek i dodatkowych opłat

Katowice nie wprowadziły naklejek, przepustek ani dodatkowych opłat za wjazd do strefy.

Kierowcy nie muszą też rejestrować swoich samochodów w dodatkowym systemie. Kontrola ma odbywać się na podstawie obowiązujących przepisów oraz danych o pojazdach.

To kolejna różnica wobec rozwiązań, które w innych miastach wywoływały większe emocje i obawy kierowców.

Katowicki model może być przykładem dla innych miast

Katowice musiały wprowadzić strefę czystego transportu, bo wynikało to z przepisów i zobowiązań Polski. Jednocześnie przyjęto takie zasady, które w najmniejszym możliwym stopniu uderzają w mieszkańców.

To dlatego katowicki model może być dziś pokazywany jako przykład dla innych miast. Szczególnie dla tych, w których SCT budzi ogromny sprzeciw społeczny.

Strefa czystego transportu w Katowicach powstała, bo musiała. Ale sposób jej wprowadzenia jest znacznie łagodniejszy niż w Krakowie.

 

Więcej ważnych i interesujących artykułów znajdziesz klikając w jeden z dwóch klawiszy poniżej prowadzących do naszych rubryk:

Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.

Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.

 

Najczęstsze pytania o strefę czystego transportu w Katowicach

Od kiedy obowiązuje strefa czystego transportu w Katowicach?

Strefa czystego transportu w Katowicach obowiązuje od 29 czerwca.

Dlaczego Katowice musiały wprowadzić SCT?

Powodem były przepisy oraz zobowiązania Polski dotyczące jakości powietrza. Istotne znaczenie miały archiwalne pomiary z czujnika przy katowickim odcinku autostrady A4.

Czy mieszkańcy Katowic muszą wymieniać starsze samochody?

Nie. Samochody należące do mieszkańców Katowic przed wejściem strefy w życie mogą nadal wjeżdżać do SCT, nawet jeśli nie spełniają obecnych wymogów.

Czy wyłączenia obejmują tylko Katowice?

Nie. Szerokie wyłączenia obejmują także mieszkańców pozostałych miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Czy trzeba mieć naklejkę albo przepustkę?

Nie. Katowice nie wprowadziły naklejek, przepustek ani dodatkowych opłat za wjazd do strefy.

Kogo najbardziej dotyczą ograniczenia?

Najbardziej odczują je kierowcy spoza Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, szczególnie właściciele starszych samochodów niespełniających wymaganych norm.