Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce. Katowice i aglomeracja śląsko-zagłębiowska czekają na decyzję

Jeszcze dziś mamy poznać miasto, w którym powstanie Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce. Wśród kandydatów były Katowice i aglomeracja śląsko-zagłębiowska. Nieoficjalnie najczęściej wskazuje się jednak Warszawę oraz Kraków.

Ogłoszenie lokalizacji Centrum EAK w Polsce zaplanowano na poniedziałek 13 lipca o godz. 10.30 w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. W wydarzeniu mają uczestniczyć premier Donald Tusk, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dyrektor generalny Europejskiej Agencji Kosmicznej Josef Aschbacher.

Nowy ośrodek ma zajmować się między innymi bezpieczeństwem kosmicznym, łącznością satelitarną, przetwarzaniem danych oraz technologiami, które mogą być wykorzystywane zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych.

Centrum EAK w Polsce. Siedem miast przedstawiało swoje argumenty

Rząd analizował możliwość ulokowania centrum w Gdańsku, Poznaniu, Katowicach, Wrocławiu, Warszawie, Krakowie oraz Łodzi. Formalnego konkursu nie przeprowadzono. Przedstawiciele zainteresowanych miast prezentowali potencjał swoich ośrodków podczas rozmów z ministrem finansów i gospodarki.

Przy wyborze brano pod uwagę między innymi zaplecze naukowe, obecność firm technologicznych, dostępność specjalistów, infrastrukturę oraz połączenia transportowe. Ważne są także warunki, które można zapewnić zagranicznym pracownikom EAK i ich rodzinom.

Według Polskiej Agencji Prasowej (PAP) największe szanse mają Warszawa i Kraków. Inne źródła wskazywały jednak również Katowice jako jednego z trzech faworytów. O siedzibę EAK bardzo mocno walczył Gdańsk.

Dlaczego Katowice chciały siedziby Centrum ESA?

Za kandydaturą Katowic i całej aglomeracji śląsko-zagłębiowskiej przemawiało kilka mocnych argumentów. Region zamieszkuje blisko dwa miliony osób. Działają tu duże uczelnie, firmy technologiczne, zakłady przemysłowe oraz ośrodki kształcące inżynierów i techników lotnictwa.

W Katowicach i Gliwicach rozwijane są technologie związane z obserwacją Ziemi, sztuczną inteligencją oraz przetwarzaniem danych satelitarnych. Region ma również doświadczenie w prowadzeniu dużych projektów przemysłowych, badawczych i informatycznych. W Katowicach i Gliwicach kształci się inżynierów i techników lotnictwa.

Atutem aglomeracji śląsko-zagłębiowskiej jest także jej położenie. Przebiegają tędy autostrady A1 i A4, w pobliżu znajdują się duże lotniska międzynarodowe, a z Katowic można bezpośrednio dojechać koleją do wielu europejskich miast.

Kopalnia Wujek jako miejsce badań nad osadnictwem kosmicznym

W dyskusji o rozwoju technologii kosmicznych na Śląsku pojawił się także pomysł wykorzystania podziemi kopalni Wujek. Miałyby tam być prowadzone badania nad przyszłym osadnictwem na Księżycu i Marsie.

Kilka dni temu przypomniał o tej propozycji Bogusław Ziętek, przewodniczący związku zawodowego Sierpień 80. Przed kopalnią pojawiły się transparenty przypominające rządzącym o zapowiedziach dotyczących Europejskiego Centrum Kosmicznego.

Ziętek przypomniał postulat, by podziemia kopalni przekształcić w poligon do badań nad technologiami potrzebnymi do budowy pozaziemskich baz. Takie obiekty prawdopodobnie będą powstawały pod powierzchnią Księżyca lub Marsa, ponieważ grunt może chronić ludzi przed szkodliwym promieniowaniem kosmicznym.

– Jeżeli chcemy rozwijać Śląsk, jeżeli chcemy, by tutaj ludzie mieli przyszłość, to musimy dostać zgodę na te instytucje i one tutaj muszą powstać – mówił Bogusław Ziętek.

Pomysł wykorzystania kopalni Wujek jest odrębną propozycją, która popłynęła ze Śląska. Mogłoby tu powstać centrum osadnictwa kosmicznego. Ten nowatorski pomysł pokazuje, w jaki sposób pogórnicza infrastruktura może zostać wykorzystana do rozwijania zupełnie nowych dziedzin gospodarki. W miejscu dawnej kopalni nie zawsze trzeba budować parkingi i centra handlowe.

Co Centrum EAK oznaczałoby dla Katowic i regionu?

Siedziba Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej mogłaby przyciągnąć do regionu nowoczesne firmy. wraz z nimi powstałyby laboratoria i zespoły badawcze. A następnie zakłady produkcyjne To oznacza nowe miejsca pracy dla inżynierów, informatyków i naukowców oraz większe szanse na kolejne inwestycje technologiczne. Przypomnieć tu warto o tym, że w Sosnowcu Ryanair buduje centrum remontu silników lotniczych. 

Obecność EAK w regionie zwiększyłaby również możliwości współpracy miejscowych uczelni i przedsiębiorstw z europejskim sektorem kosmicznym. Korzyścią z posiadania siedziby takiej instytucji byłby nie tylko prestiż, lecz także kontrakty, badania i rozwój kompetencji potrzebnych w gospodarce przyszłości.

Jeżeli wybór nie padnie na Katowice i aglomerację śląsko-zagłębiowską, pozostanie pytanie o przyszłość regionalnych projektów kosmicznych. Śląsk i Zagłębie mają zaplecze, którego nie należy zmarnować. 

Więcej ważnych i interesujących artykułów znajdziesz klikając w jeden z dwóch klawiszy poniżej prowadzących do naszych rubryk:

Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.

Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.

Najczęstsze pytania o Centrum EAK w Polsce

Kiedy zostanie ogłoszona lokalizacja Centrum EAK?

Ogłoszenie zaplanowano na 13 lipca 2026 roku o godz. 10.30 w Warszawie.

Czy Centrum EAKmoże powstać w Katowicach?

Katowice i aglomeracja śląsko-zagłębiowska znajdowały się wśród analizowanych kandydatur. Nieoficjalnie najczęściej wskazywano Warszawę i Kraków, ale wśród faworytów wymieniano także Katowice.

Czym będzie zajmowało się Centrum EAK?

Ośrodek ma być związany między innymi z bezpieczeństwem kosmicznym, łącznością satelitarną, analizą danych oraz technologiami wykorzystywanymi do celów cywilnych i wojskowych.

Czy Centrum EAK miałoby powstać w kopalni Wujek?

Nie. Wykorzystanie podziemi kopalni Wujek do badań nad osadnictwem kosmicznym jest osobnym pomysłem. Kopalnia mogłaby służyć do symulowania warunków panujących w przyszłych bazach na Księżycu i Marsie.

Dlaczego miasta zabiegają o Centrum EAK?

Taka instytucja może przyciągnąć firmy technologiczne, naukowców, międzynarodowe projekty oraz nowe inwestycje. Daje także szansę na tworzenie wysoko płatnych miejsc pracy i rozwój lokalnych uczelni.