Budżet obywatelski zmienia Katowice i inne miasta regionu. Mieszkańcy decydują, na co wydać pieniądze

Budżet obywatelski pozwala mieszkańcom decydować o części pieniędzy należących do miasta. To oni zgłaszają pomysły, przekonują do nich sąsiadów, a później wybierają w głosowaniu projekty, które uważają za najbardziej potrzebne. Jednym z takich przedsięwzięć jest przebudowa placu zabaw w parku Zadole w Katowicach.

Budżet obywatelski jako forma lokalnej demokracji

Mieszkańcy wybierają radnych i prezydenta miasta raz na kilka lat. Budżet obywatelski daje im dodatkową możliwość wpływania na najbliższe otoczenie.

To mieszkańcy zgłaszają propozycje, prowadzą kampanie, rozmawiają z sąsiadami i zachęcają ich do głosowania. Później miejskie jednostki zajmują się wykonaniem projektów, które zdobyły odpowiednio duże poparcie.

W ten sposób mieszkańcy mogą wskazać, że w ich dzielnicy potrzebne są między innymi nowe drzewa, plac zabaw, boisko, chodnik, oświetlenie albo zajęcia dla dzieci i seniorów.

Plac zabaw w parku Zadole zostanie przebudowany

Jednym z przykładów jest plac zabaw w parku Zadole w Katowicach. Jego przebudowę wybrali mieszkańcy w głosowaniu nad budżetem obywatelskim.

Zakład Zieleni Miejskiej ogłosił przetarg. Na wykonanie prac przeznaczono prawie 866 tys. zł.

Większość starych urządzeń zostanie usunięta. Pojawią się nowe huśtawki, zjeżdżalnie, karuzele, domki oraz urządzenia sprawnościowe.

Część nawierzchni ma zostać dostosowana do potrzeb dzieci poruszających się na wózkach. Posadzone zostaną również krzewy i kwiaty.

Wykonawca będzie miał cztery i pół miesiąca od podpisania umowy na zakończenie prac.

Budżety obywatelskie zmieniają miasta aglomeracji śląsko-zagłębiowskiej

Podobne projekty mieszkańcy wybierają również w innych miastach aglomeracji śląsko-zagłębiowskiej.

W Rudzie Śląskiej pieniądze przeznaczano między innymi na tereny rekreacyjne, place zabaw i miejsca spotkań. W Zabrzu mieszkańcy głosowali na chodniki, parkingi, oświetlenie oraz odnowienie parków.

W Gliwicach dzięki decyzjom mieszkańców powstawały place zabaw, siłownie pod gołym niebem, wybiegi dla psów i miejsca wypoczynku. W Chorzowie wybierano między innymi remonty boisk i placów zabaw oraz rozwiązania ułatwiające korzystanie z miejskich przestrzeni osobom z niepełnosprawnościami.

Nie są to zazwyczaj inwestycje zmieniające całe miasto. Mogą jednak bardzo wyraźnie poprawić codzienne życie mieszkańców konkretnego osiedla lub dzielnicy.

Mieszkańcy wskazują potrzeby, których urzędnicy mogą nie dostrzegać

Budżet obywatelski pozwala mieszkańcom decydować o zmianach w miejscach, których potrzeb urzędnicy mogą nie dostrzegać albo na które przez lata nie znajdowano pieniędzy w zwykłym budżecie samorządu.

To także sposób na rozpoczęcie rozmowy o dzielnicy. Autor projektu musi przekonać innych, że jego propozycja jest potrzebna. Mieszkańcy poznają różne pomysły i decydują, które z nich powinny zostać wykonane.

W tym sensie budżet obywatelski rzeczywiście służy lokalnej demokracji. Oddaje część decyzji o miejskich pieniądzach bezpośrednio mieszkańcom.

Czy podstawowe obowiązki miasta powinny zależeć od głosowania?

Budżet obywatelski ma jednak również słabsze strony. Nie każde zadanie zgłaszane przez mieszkańców powinno być finansowane właśnie w ten sposób.

Naprawa zniszczonego chodnika, wymiana niesprawnych urządzeń na placu zabaw czy dobre oświetlenie ulic należą do podstawowych obowiązków samorządu. Mieszkańcy nie powinni za każdym razem walczyć o takie prace w swoistym konkursie popularności.

Dzielnica zamieszkana przez bardziej aktywną społeczność może zdobyć więcej głosów niż miejsce, w którym mieszkańcy są starsi, mniej zorganizowani albo mają mniejsze możliwości prowadzenia kampanii.

Może więc dochodzić do sytuacji, w której nie wygrywa projekt najbardziej potrzebny, lecz ten najlepiej wypromowany.

Ważne narzędzie w rękach mieszkańców

Mimo tych wątpliwości budżet obywatelski pozostaje ważnym narzędziem w rękach mieszkańców.

Pozwala wpływać na wydawanie części miejskich pieniędzy, zachęca do rozmowy o dzielnicy i uczy wspólnego podejmowania decyzji. Pokazuje także, że mieszkańcy mogą zmieniać miejsca, z których korzystają każdego dnia.

Przebudowa placu zabaw w parku Zadole jest jednym z wielu przykładów. O potrzebie wykonania tej inwestycji nie zdecydowali wyłącznie urzędnicy. Wcześniej zdecydowali o niej mieszkańcy Katowic.

 

Więcej ważnych i interesujących artykułów znajdziesz klikając w jeden z dwóch klawiszy poniżej prowadzących do naszych rubryk:

Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.

Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.

Najczęstsze pytania o budżet obywatelski w Katowicach i innych miastach regionu

Co to jest budżet obywatelski?

To wydzielona część miejskich pieniędzy, o której przeznaczeniu decydują mieszkańcy. Zgłaszają projekty, a następnie wybierają je w głosowaniu.

Kto wykonuje projekty wybrane przez mieszkańców?

Za ich wykonanie odpowiadają miasto, miejskie jednostki oraz wybrani przez nie wykonawcy. Budżet obywatelski jest narzędziem podejmowania decyzji, a nie instytucją realizującą inwestycje.

Co zmieni się na placu zabaw w parku Zadole?

Większość urządzeń zostanie wymieniona. Pojawią się nowe huśtawki, zjeżdżalnie, karuzele, domki i urządzenia sprawnościowe. Część nawierzchni ma być dostępniejsza dla dzieci poruszających się na wózkach.

Ile ma kosztować przebudowa placu zabaw w parku Zadole?

Zakład Zieleni Miejskiej przeznaczył na to zadanie prawie 866 tys. zł.

Czy budżet obywatelski służy lokalnej demokracji?

Daje mieszkańcom bezpośredni wpływ na część miejskich wydatków i zachęca ich do rozmowy o potrzebach dzielnic. Jednocześnie część projektów dotyczy prac, które powinny być wykonywane w ramach zwykłych obowiązków miasta.

Jakie projekty wybierają mieszkańcy miast aglomeracji śląsko-zagłębiowskiej?

Najczęściej są to place zabaw, boiska, chodniki, oświetlenie, tereny rekreacyjne, miejsca wypoczynku, zieleń oraz zajęcia dla dzieci, młodzieży i seniorów.

 

Fot. KAW