Co zamiast kopalni Wujek? W Katowicach wybrano koncepcję zagospodarowania ogromnego obszaru.
8 kwietnia 2026To nie jest zwykła miejska działka, ale około 100 hektarów terenu w ważnej części Katowic. Właśnie rozstrzygnięto konkurs, który ma wskazać kierunek zmian dla obszaru po KWK „Wujek” i jego okolic.
Ogłoszono wynik konkursu na opracowanie koncepcji urbanistycznej dla terenów po kopalni Wujek i ich najbliższego otoczenia. Chodzi o rozległy obszar ograniczony od południa i zachodu torami kolejowymi, od wschodu ulicami Ligocką i Mikołowską, a od północy autostradą A4.
To miejsce ma szczególny ciężar. Z jednej strony mowa o atrakcyjnym terenie w rozwijającej się części miasta, z drugiej o przestrzeni mocno związanej z przemysłową historią Katowic i pamięcią o wydarzeniach ważnych dla całego kraju. Dlatego stawka tego konkursu od początku była większa niż tylko wybór ładnej koncepcji urbanistycznej.
W Katowicach rozstrzygnięto konkurs dla terenów po KWK „Wujek”
Do konkursu zgłosiły się cztery pracownie i wszystkie w terminie złożyły swoje prace. Najwyżej oceniono propozycję pracowni P.A. NOVA z Gliwic. Drugie miejsce zajęło „ARCA” Biuro Projektów Urbanistyki i Architektury z Gliwic, a trzecie Pronobis Studio z Bytomia.
Różnica punktowa między dwiema najwyżej ocenionymi pracami nie była duża. To pokazuje, że rywalizacja była wyrównana i że sąd konkursowy miał do wyboru kilka poważnych propozycji, a nie jedną wyraźnie dominującą.
W skład sądu konkursowego weszli przedstawiciele urzędu miasta, Polskiej Grupy Górniczej, Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności oraz Oddziału Śląskiego Towarzystwa Urbanistów Polskich w Katowicach.
Zwycięska koncepcja dla terenów po Wujku. Co zaproponowała P.A. NOVA
Według sądu konkursowego zwycięska praca wyróżniła się sposobem myślenia o przestrzeni i całościowym podejściem do zagospodarowania tego obszaru. Autorzy koncepcji zakładają, że teren pokopalniany ma stać się punktem wyjścia do szerszej przemiany tej części miasta.
W opisie projektu pojawia się idea tzw. miasta 15-minutowego. W praktyce chodzi o taki układ urbanistyczny, w którym wiele codziennych spraw da się załatwić blisko domu, a przestrzeń jest wygodniejsza dla pieszych i rowerzystów. Autorzy chcą ograniczać konieczność przemieszczania się samochodem i mocniej postawić na przestrzenie publiczne oraz funkcje potrzebne do normalnego, codziennego życia.
To ważne, bo przy tak dużym obszarze łatwo byłoby pójść w stronę przypadkowej zabudowy. Tymczasem tutaj wyraźnie mowa o próbie zbudowania nowego fragmentu miasta, a nie tylko o wypełnieniu wolnego terenu kolejnymi inwestycjami.
Teren po kopalni Wujek ma łączyć nową zabudowę z pamięcią o historii
W tym konkursie od początku było jasne, że nie chodzi wyłącznie o urbanistykę w technicznym sensie. Teren po Wujku to miejsce szczególne, więc nowa koncepcja musiała uwzględniać nie tylko przyszłe funkcje, ale też przemysłowe dziedzictwo i pamięć o historii.
Jak podkreślała pierwsza wiceprzewodnicząca sądu konkursowego Aleksandra Tomkiewicz, w konkursie nie chodziło tylko o pomysł na nową zabudowę, ale o znalezienie takiej koncepcji, która pozwoli sensownie urządzić ten teren i jednocześnie nie zatraci jego historycznego znaczenia. Zdaniem sądu konkursowego właśnie zwycięska praca najlepiej połączyła myślenie o przyszłości tego miejsca z pamięcią o jego przeszłości.
Tu stawką nie jest wyłącznie nowa zabudowa. Równie ważne jest to, by zmiany na tym terenie nie zatarły znaczenia Wujka jako miejsca ważnego dla historii Katowic i całego kraju.
Co dalej z koncepcją dla 100 hektarów w rejonie KWK „Wujek”
Zwycięzca konkursu otrzyma 100 tys. zł nagrody. To jednak dopiero pierwszy etap. Pracownia P.A. NOVA ma zostać zaproszona do negocjowania umowy na wykonanie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oparciu o zwycięską propozycję.
Ciekawe, co z tej konkursowej koncepcji rzeczywiście trafi do planu miejscowego. Dopiero wtedy okaże się, jak naprawdę będzie wyglądał ten obszar.
Katowicki magistrat szuka pomysłu na kolejną dużą zmianę terenów poprzemysłowych
To nie pierwszy przypadek w Katowicach, gdy tereny poprzemysłowe zyskują nowe życie. Obszar dawnej kopalni „Katowice” został przed laty zamieniony w Strefę Kultury, a tereny po KWK „Wieczorek” maja stać się centrum nowych technologii.
Teren po kopalni Wujek to nie jest zwykły obszar po zakładzie przemysłowym. To miejsce naznaczone tragiczną i ważną historią. Podczas pacyfikacji kopalni 16 grudnia 1981 roku od kul zginęło dziewięciu górników. Pracownicy kopalni protestowali wtedy przeciwko stanowi wojennemu. By zgnieść ich protest wysłano siły milicji i wojska.
Górnicy ponieśli najwyższą ofiarę – walcząc o naszą wolność, o to, byśmy dziś mogli żyć w demokratycznym kraju. Dlatego każda rozmowa o przyszłości tego terenu musi brać pod uwagę nie tylko nową zabudowę, ale też pamięć o tym, co wydarzyło się tu w jednym z najtragiczniejszych momentów najnowszej historii Polski i Europy.
Czytaj też: Więcej bieżących informacji i innych artykułów znajdziesz na stronie głównej Katowice Dziś, w zakładce Aktualności oraz pozostałych rubrykach.
Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.
Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.



