Koniec arcyważnej epoki w Katowicach. Kopalnia Wujek oficjalnie przechodzi do historii z szansą na drugie życie.

Po 127 latach funkcjonowania katowicka kopalnia Wujek symbolicznie zakończyła swoją działalność. Środowe przekazanie sztandaru do zakładu likwidacji kopalń zamyka rozdział wydobywczy, ale otwiera czteroletni proces transformacji 100 hektarów terenu w sercu Brynowa. Zgodnie z planami, miejsce to ma stać się nową, żywą częścią tkanki miejskiej.

Ostatnie przekazanie sztandaru

Podczas uroczystości pod kopalnią Wujek obecni i byli pracownicy, przedstawiciele Polskiej Grupy Górniczej oraz samorządowcy. Żegnano zakład, który przez ponad wiek kształtował charakter sporej części Katowic. Symbolicznym momentem było przekazanie sztandaru KWK Wujek pocztowi sztandarowemu Zakładu Likwidacji Kopalń. Choć wydobycie wstrzymano tu już wcześniej, to właśnie 1 kwietnia 2026 roku rozpoczął się formalny proces wygaszania infrastruktury.

Trzy bohaterskie Ślązaczki powinny być dla nas wszystkich wzorem. Wreszcie poznacie prawdę o akcji ratowania tysięcy małych mieszkańców katowickich Szopienic.

Przez najbliższe cztery lata trwać będą intensywne prace zabezpieczające. Ponad 300 z 700 zatrudnionych tu dotąd osób zajmie się ochroną 27,5 km podziemnych wyrobisk, co jest niezbędne dla bezpieczeństwa sąsiednich kopalń. Pozostali pracownicy zostaną przeniesieni do kopalni Staszic lub skorzystają z systemów osłonowych, takich jak urlopy górnicze i odprawy.

Pamięć o dziewięciu z Wujka

Wujek to w polskiej świadomości miejsce szczególne, nierozerwalnie związane z krwawą pacyfikacją z 16 grudnia 1981 roku. Pamięć o dziewięciu górnikach, którzy zginęli od milicyjnych kul, pozostaje fundamentem tożsamości tego miejsca. Jak podkreślał dyrektor Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności Robert Ciupa, zakończenie działalności przemysłowej nie oznacza zatarcia historii.

Centrum, które działa w dawnych budynkach kopalni, wciąż się rozbudowuje. Do użytku mają zostać oddane kolejne obiekty, w tym dawna straż pożarna oraz łaźnia łańcuszkowa. Teren przy ul. Wincentego Pola ma pozostać świadectwem trudu górniczego i walki o wolność, pełniąc jednocześnie funkcje kulturalne.

Wielka transformacja Brynowa

Co czeka 100 hektarów terenu po kopalni? Samorząd Katowic przejął już 29 obiektów infrastruktury zakładu. Obecnie rozstrzygany jest konkurs na koncepcję urbanistyczną, która ma nadać tym obszarom nowe funkcje. Samorząd planuje rewitalizację, która wprowadzi tu inwestycje, usługi, a być może także budownictwo mieszkaniowe.

Likwidacja kopalni Wujek to operacja kosztowna i skomplikowana – szacuje się, że metamorfoza całego terenu może pochłonąć kilka miliardów złotych, pochodzących m.in. z funduszy unijnych i budżetu państwa. Cel jest jasny: kopalnia ma przestać być zamkniętym terenem, a stać się otwartą przestrzenią. Miejsce to ma być kolejnym łącznikiem pomiędzy historią Śląska a nowoczesnością.

Wujek przestaje fedrować, ale jego wieże wyciągowe pozostaną na mapie Katowic jako symbol trwania i zmiany. Nam się zaś marzy, by wysokie kominy górujące nad tą częścią miasta też zostały wykorzystane. Na przykład do stworzenia atrakcyjnej platformy widokowej.

Czytaj też: Więcej bieżących informacji i innych artykułów znajdziesz na stronie głównej Katowice Dziś, w zakładce Aktualności oraz pozostałych rubrykach.

Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.

Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.