Od wydobycia węgla do podboju kosmosu. Katowicka kopalnia Wujek poligonem i sercem badań nad osadnictwem na Księżycu. Raport na biurku ministra.
25 kwietnia 2026Kopalnia Wujek w Katowicach, symbol śląskiej historii i hartu ducha, stoi przed szansą na niezwykłą transformację. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizuje właśnie raport dotyczący utworzenia w jej podziemiach Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego. Pomysł popularyzatora nauki Tomasza Rożka zyskał już entuzjastyczne poparcie rządu, uczelni oraz władz Katowic.
Podziemia Wujka jak bazy na Księżycu. Śmiała wizja Tomasza Rożka
Dlaczego właśnie kopalnia? Odpowiedź kryje się w specyfice przyszłego podboju wszechświata. Jak wyjaśnia dr Tomasz Rożek, pierwsze ludzkie osady na Księżycu czy Marsie, ze względu na ekstremalne warunki panujące na powierzchni, będą musiały powstać właśnie pod ziemią. Katowickie wyrobiska są więc idealnym poligonem doświadczalnym.
Wykorzystanie kopalnianej infrastruktury, która jeszcze wiek temu była szczytem innowacji, do rozwoju technologii kosmicznych to symboliczny most między przeszłością a przyszłością regionu. Śląsk, który wyrósł na przemyśle ciężkim, ma teraz szansę stać się liderem w sektorze najbardziej zaawansowanych technologii cyfrowych i badawczych.
Ministerstwo Nauki z entuzjazmem o projekcie. Raport już na biurku ministra
Sprawa nabrała tempa po wizycie ministra nauki Marcina Kulaska na Uniwersytecie Śląskim. Minister zapoznał się z raportem przygotowanym przez Tomasza Rożka i nie krył zadowolenia z przedstawionej koncepcji.
– Przyjąłem ten pomysł z bardzo dużym entuzjazmem – zadeklarował minister Kulasek w materiale wideo opublikowanym przez resort. Resort nauki wraz z miastem Katowice i Metropolią GZM analizują teraz szczegółowo techniczne i finansowe aspekty tego przedsięwzięcia. Wsparcie rządu jest kluczowe, ponieważ kopalnia Wujek od kwietnia br. znajduje się w fazie formalnej likwidacji, a decyzja o jej przyszłości musi zapaść jak najszybciej.
„Trzeba zejść w głąb, żeby pofrunąć”. Śląsk gotowy na kosmiczne wyzwania
Rektor Uniwersytetu Śląskiego, prof. Ryszard Koziołek, w obrazowy sposób tłumaczy, dlaczego to właśnie Katowice są najlepszym miejscem na takie centrum. Według rektora, Śląsk to region, w którym ludzie nie boją się maszyn i trudnych warunków.
– My wszyscy jesteśmy trochę górnikami w tym rozumieniu, że aby coś osiągnąć, trzeba zejść w głąb; że trzeba zejść w głąb, żeby pofrunąć – przekonuje prof. Koziołek. Zamiast zasypywać szyby i zalewać kopalnię wodą, miasto i naukowcy chcą wykorzystać istniejące bogactwo techniczne do budowy nowoczesnego centrum badań, które przyciągnie do Katowic ekspertów z całego świata.
Nowe życie kopalni Wujek: Nauka zamiast likwidacji
Wydobycie węgla na Wujku zakończyło się w 2021 roku. Choć obecnie trwa proces likwidacji zakładu, projekt Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego wpisuje się w szerszy plan zagospodarowania tego terenu. Zwycięska koncepcja urbanistyczna przewiduje, że wokół historycznych zabudowań kopalni powstanie nowoczesna przestrzeń naukowo-kulturalna.
Stworzenie centrum badań kosmicznych byłoby naturalnym uzupełnieniem tej wizji. Jeśli projekt dojdzie do skutku, Katowice po raz kolejny udowodnią, że potrafią przekuć swoje przemysłowe dziedzictwo w fundament dla gospodarki opartej na wiedzy i innowacjach.
Więcej ważnych i interesujących artykułów znajdziesz klikając w jeden z dwóch klawiszy poniżej prowadzących do naszych rubryk:
Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.
Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.
Fot. PGG


