Katowice wprowadzają Strefę Czystego Transportu. Decyzja zapadła dziś, nowe przepisy od 29 czerwca 2026 roku
29 kwietnia 2026Rada Miasta Katowice zdecydowała dziś o ustanowieniu Strefy Czystego Transportu. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 29 czerwca 2026 roku i obejmą centralną część miasta, przede wszystkim Śródmieście. To jedna z najważniejszych zmian komunikacyjnych w Katowicach w ostatnich latach, choć na początku zasady mają być łagodne, a mieszkańcy Katowic i gmin GZM zostaną objęci szerokimi wyłączeniami.
Strefa Czystego Transportu w Katowicach przyjęta przez radnych
Katowice mają już decyzję w sprawie Strefy Czystego Transportu. Rada Miasta Katowice ustanowiła dziś SCT, która zacznie obowiązywać od 29 czerwca 2026 roku. Oznacza to, że od tego dnia w centralnej części miasta pojawią się nowe zasady wjazdu dla części samochodów.
Najważniejsze jest jednak to, że nie będzie to nagłe zamknięcie centrum dla większości kierowców. Strefa została zaprojektowana jako rozwiązanie stopniowe. Pierwszy etap ma być łagodny, a kolejne zaostrzenia zasad zaplanowano dopiero na następne lata — w 2029 i 2034 roku.
Nowe przepisy obejmą drogi publiczne w centralnej części Katowic. Chodzi przede wszystkim o Śródmieście, czyli rejon, w którym koncentruje się ruch samochodowy, komunikacja publiczna, handel, usługi i życie miejskie.
Gdzie będzie Strefa Czystego Transportu w Katowicach
Granice katowickiej SCT wyznaczono wzdłuż głównych ulic, m.in. ks. Piotra Skargi, Moniuszki, Warszawskiej, Francuskiej i Juliusza Słowackiego. Ważna informacja dla kierowców jest taka, że ulice graniczne pozostaną poza strefą. Dzięki temu osoby, których samochody nie będą spełniały wymogów, będą mogły ominąć obszar SCT bez konieczności wjeżdżania do środka.
W projekcie zachowano także dojazd do ważnych miejsc publicznych. Z obszaru strefy wyłączono m.in. ulicę prowadzącą do szpitala św. Elżbiety, aby nie utrudniać dostępu do placówki.
To istotne, bo właśnie o praktyczne skutki strefy toczyła się największa część dyskusji. Pytania dotyczyły nie tylko jakości powietrza, ale też codziennych dojazdów, dostępu do usług, pracy, lekarzy, urzędów i miejsc, do których wielu mieszkańców musi dojeżdżać samochodem.
Kogo obejmą nowe zasady. Mieszkańcy Katowic i GZM z ważnym wyjątkiem
Kluczową zasadą przyjętej strefy jest ochrona mieszkańców. Osoby mieszkające w Katowicach oraz w gminach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii zachowają bezterminowe prawo do korzystania ze swoich pojazdów, jeśli posiadały je przed wejściem strefy w życie.
Warunkiem będzie aktualne badanie techniczne. Oznacza to, że mieszkaniec Katowic lub innej gminy GZM, który już ma samochód, nie będzie musiał go nagle wymieniać tylko dlatego, że w centrum miasta zacznie obowiązywać SCT.
W praktyce zmiany najmocniej dotkną najbardziej emisyjne samochody spoza miasta i Metropolii oraz te pojazdy, które zostaną kupione po wejściu nowych zasad w życie. To właśnie wobec nich będą miały znaczenie normy emisji spalin i rok produkcji.
Jakie samochody wjadą do centrum Katowic od 2026 roku
Pierwszy etap Strefy Czystego Transportu zacznie obowiązywać 29 czerwca 2026 roku. Dla samochodów benzynowych wymagane będzie co najmniej Euro 3 lub rok produkcji od 2000 wzwyż. Dla diesli wymagane będzie co najmniej Euro 5 lub rok produkcji od 2009 roku.
Później wymagania mają być stopniowo zaostrzane. Kolejne etapy zaplanowano na 2029 i 2034 rok. W ostatnim z tych etapów do centrum Katowic będą mogły wjeżdżać samochody benzynowe spełniające co najmniej normę Euro 4 albo wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 roku, a w przypadku diesli pojazdy spełniające co najmniej Euro 6 albo wyprodukowane nie wcześniej niż w 2014 roku.
Nie będzie dodatkowych nalepek ani winiet. Kontrola ma odbywać się elektronicznie, na podstawie numeru rejestracyjnego i danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Za wjazd pojazdem niespełniającym wymogów grozić może mandat do 500 zł.
Dlaczego Katowice wprowadzają SCT
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu jest odpowiedzią na przekroczenia norm dwutlenku azotu. To zanieczyszczenie związane przede wszystkim z transportem drogowym, szczególnie z ruchem samochodowym w gęsto zabudowanych częściach miast.
W przypadku Katowic sprawa od początku budziła emocje, bo ważną rolę odegrały pomiary prowadzone przy autostradzie A4, czyli jednej z najbardziej obciążonych tras w regionie. Władze miasta wcześniej zwracały uwagę, że trudno traktować ten punkt jako prostą miarę jakości powietrza w całym centrum Katowic. Mimo to dane historyczne miały znaczenie dla procedur związanych z obowiązkiem tworzenia strefy.
Drugim powodem jest Krajowy Plan Odbudowy. Strefy Czystego Transportu są częścią zobowiązań, od których zależy realizacja unijnych kamieni milowych. Dla Katowic oznaczało to presję czasu i ograniczone pole manewru.
Patryk Białas: to temat o zdrowiu, nie o samochodach
Radny Patryk Białas, przewodniczący Komisji Klimatu i Środowiska, od początku popierał wprowadzenie strefy. W korespondencji przekazanej redakcji podkreśla, że jego zdaniem nie jest to przede wszystkim spór o samochody.
– Od początku wspierałem tę Strefę. Ale to nie jest temat o samochodach. To jest temat o zdrowiu. O powietrzu, którym oddychamy. O hałasie, który wszyscy codziennie słyszymy – mówi Patryk Białas.
Radny zaznacza, że sama SCT nie rozwiąże wszystkich problemów komunikacyjnych i środowiskowych Katowic. Może jednak stać się punktem wyjścia do kolejnych działań: rozwoju transportu publicznego, ruchu rowerowego i wsparcia dla mieszkańców.
– Ta strefa nie rozwiąże wszystkich problemów, ale daje fundament pod dalsze działania – rozwój transportu publicznego, ruchu rowerowego i realne wsparcie dla mieszkańców. Choć obejmuje ograniczony obszar i wprowadza łagodne zasady na start, daje ludziom czas na dostosowanie się – dodaje.
Konsultacje były krótkie, ale pokazały różne opinie
Konsultacje społeczne w sprawie Strefy Czystego Transportu trwały od połowy marca do początku kwietnia 2026 roku. Obejmowały formularze elektroniczne, spotkania oraz dyżury eksperckie.
Liczba zgłoszonych uwag nie była duża, ale same opinie były zróżnicowane. Część mieszkańców obawiała się nowych ograniczeń i kosztów. Inni oczekiwali mocniejszych działań, większego obszaru strefy i szybszego zaostrzenia zasad.
Możliwości daleko idących zmian w projekcie były jednak ograniczone przez terminy związane z KPO. To właśnie tempo całej procedury od początku było jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów sprawy.
Strefa Czystego Transportu w Katowicach. Początek większej zmiany czy kolejny spór?
Katowicka SCT będzie zapewne nadal budzić emocje. Dla jednych to potrzebny krok w stronę czystszego powietrza i spokojniejszego centrum. Dla innych — kolejne ograniczenie dla kierowców, wprowadzone pod presją zewnętrznych wymogów.
Najważniejsze dla mieszkańców jest jednak to, że decyzja już zapadła, a data wejścia przepisów w życie została wyznaczona. Strefa Czystego Transportu w Katowicach zacznie obowiązywać 29 czerwca 2026 roku.
Na starcie ma obejmować ograniczony obszar i działać według łagodnych zasad. Prawdziwym testem będzie to, jak nowe przepisy zostaną wdrożone w praktyce i czy miasto zdoła przekonać mieszkańców, że SCT nie jest celem samym w sobie, lecz częścią szerszej zmiany w centrum Katowic.
Jak podsumowuje Patryk Białas:
– To nie jest strefa przeciwko mieszkańcom. To jest strefa dla mieszkańców.
Więcej ważnych i interesujących artykułów znajdziesz klikając w jeden z dwóch klawiszy poniżej prowadzących do naszych rubryk:
Masz ważną informację lub widzisz problem w Katowicach i okolicy? Napisz: [email protected] albo wyślij wiadomość na Facebooku Katowice Dziś.
Redaktor naczelny Katowice Dziś: Mateusz Cieślak.
Śmierć Łukasza Litewki: Nowe fakty w śledztwie. Kierowca może wyjść za kaucją.
KATOWICE DZIŚ – najlepsze źródło informacji
