Polska stolica neonów: Katowice w blasku dawnych lat.

9 stycznia 2026 Wyłączono przez administrator

Katowice – polska stolica neonów – wracają dziś w pamięci mieszkańców jako miasto światła, reklamy i kolorowych napisów, które przez dekady budowały jego rozpoznawalność. Choć czasy się zmieniły, neony wciąż są ważnym symbolem historii miasta i jego wizualnej kultury.

Katowice – polska stolica neonów

W drugiej połowie XX wieku Katowice były uznawane za najbardziej rozświetlone miasto w Polsce. W czasach PRL-u, zwłaszcza w latach 60. i 70., działały tu setki neonów – według różnych szacunków było ich nawet blisko tysiąc. Reklamowały sklepy, kina, bary, restauracje i zakłady usługowe. Dla mieszkańców były czymś więcej niż reklamą – stanowiły punkty orientacyjne i znaki rozpoznawcze miasta.

O okresie przedwojennym wiemy znacznie mniej, ale już wtedy świetlne szyldy zaczynały pojawiać się w przestrzeni miejskiej, symbolizując nowoczesność i miejski styl życia. To jednak powojenne dekady uczyniły z Katowic prawdziwe neonowe eldorado.

Neony, które niosły informacje

Dawne neony nie były jedynie ozdobą. Informowały, zapraszały, czasem wręcz prowadziły mieszkańców przez miasto. Charakterystyczne napisy, symbole i animowane elementy – jak pamiętne małpki przy skrzyżowaniu 3 Maja i Stawowej czy imbryk z parującą herbatą – na stałe zapisały się w zbiorowej pamięci kilku pokoleń katowiczan.

Każdy neon miał swoją historię i konkretne miejsce. Były projektowane z rozmachem, często przez znanych grafików i plastyków, a ich forma nierzadko wyprzedzała swoje czasy.

Od reklamy do miejskiej pamiątki

Zmiany ustrojowe i gospodarcze sprawiły, że większość neonów zniknęła z krajobrazu miasta. Zamykały się sklepy, zmieniały się szyldy, a tańsze i prostsze formy reklamy wyparły klasyczne, szklane konstrukcje. Dziś neony nie pełnią już swojej pierwotnej funkcji informacyjnej.

Stały się natomiast elementem dekoracyjnym i historycznym. Przypominają o epoce, w której miasto mówiło światłem, i o estetyce, która dziś budzi nostalgię i zainteresowanie turystów.

Ile neonów zostało i gdzie ich szukać

Obecnie w Katowicach można zobaczyć kilkanaście historycznych neonów, które zostały odtworzone lub zrekonstruowane na podstawie archiwalnych zdjęć. Tworzą one rozpoznawalny szlak prowadzący przez centrum miasta. Towarzyszą im także współczesne realizacje – nowe neony, które nawiązują do dawnych tradycji, ale pełnią już głównie rolę estetyczną i wizerunkową.

To właśnie kontrast między dawną funkcją a dzisiejszym znaczeniem sprawia, że katowickie neony są tak ciekawym elementem miejskiego krajobrazu.

Miasto, które świeci wspomnieniami

Dla starszych mieszkańców to sentymentalny powrót do młodości i spacerów po rozświetlonym centrum. Dla młodszych – odkrywanie historii miasta zapisanej w kolorowych liniach i literach. Neony nie krzyczą już reklamą, ale cicho opowiadają o tym, jak Katowice wyglądały i czym żyły kilkadziesiąt lat temu.

Na koniec wspomnijmy, że właśnie uruchomiono stronę internetową poświęconą katowickim neonom, na której zebrano informacje o zachowanych i odtworzonych instalacjach. Znajdziecie ją pod adresem: neony.katowice.eu.

***

WAŻNY TEMAT

Sprawdzam kontrakt na 420 mln zł.