Finanse regionu: Katowice i Sosnowiec z budżetami na 2026 rok, Zabrze walczy z długiem. Sprawdzamy portfele miast.

19 grudnia 2025 Wyłączono przez administrator

Grudzień to gorący okres w samorządach. Katowice i Sosnowiec mają już uchwalone budżety na 2026 rok, stawiając na ambitne inwestycje i stabilizację. W Zabrzu sytuacja jest bardziej skomplikowana – choć projekt zakłada nadwyżkę, miasto wciąż zaciska pasa w ramach programu naprawczego. Przyglądamy się finansom największych miast aglomeracji, analizując, na co włodarze wydadzą nasze pieniądze.

Cykl artykułów o kondycji finansowej śląskich i zagłębiowskich samorządów rozpoczynamy od przeglądu sytuacji we wspomnianych trzech ważnych ośrodkach. Każde z tych miast startuje w 2026 rok z innej pozycji, ale łączy je jedno – konieczność balansowania między rosnącymi kosztami życia a oczekiwaniami mieszkańców.

Katowice: Inwestycyjny gigant z „Tramwajem na południe”

Stolica województwa nie zwalnia tempa. Rada Miasta Katowice przyjęła wczoraj (18.12) budżet, który zakłada wydatki na imponującym poziomie 4,23 mld zł. Prezydent Marcin Krupa oraz miejscy radni (24 głosy „za”) postawili na kontynuację wielkich projektów, wspieranych funduszami zewnętrznymi.

Największe emocje budzą inwestycje transportowe. Rok 2026 ma być przełomowy dla wyczekiwanego Tramwaju na południe. Choć za samą linię odpowiadają Tramwaje Śląskie, miasto bierze na siebie budowę węzła przesiadkowego Kostuchna oraz układu drogowego. W planach jest także rozwój velostrad i infrastruktury rowerowej, m.in. w rejonie ulicy Francuskiej.

To jednak nie wszystko. Katowice stawiają na nowe technologie i kulturę: 230 mln zł trafi na budowę Hubu gamingowo-technologicznego (Dzielnica Nowych Technologii). 54 mln zł pochłonie budowa Centrum Himalaizmu im. Jerzego Kukuczki. Prawie 140 mln zł przeznaczono na mieszkalnictwo, w tym termomodernizacje kamienic (m.in. przy ul. 11 Listopada czy Placu Oddziałów Młodzieży Powstańczej).

Mieszkańcy, którzy chcą sprawdzić, na co idą ich podatki, mogą skorzystać z interaktywnego „Budżetu w pigułce” dostępnego na stronie miasta.

Sosnowiec: Stabilizacja i nadwyżka operacyjna

W miarę dobre wieści płyną również zza Brynicy. Sosnowieccy radni przyjęli budżet, który prezydent Arkadiusz Chęciński określa mianem „wspólnego dzieła”. Plan finansowy zakłada dochody na poziomie blisko 1,75 mld zł i wydatki rzędu 1,73 mld zł, co pozwala wygenerować ponad 10 mln zł nadwyżki budżetowej.

W Sosnowcu kluczowe jest słowo „bezpieczeństwo”. Miasto wypracowało solidną nadwyżkę operacyjną (różnica między bieżącymi dochodami a wydatkami) w wysokości blisko 88 mln zł. To poduszka finansowa, która pozwala na spokojną obsługę zadłużenia i realizację zadań.

W strukturze wydatków widać jednak wyzwania systemowe, z którymi borykają się samorządy w całej Polsce. Aż 51% bieżących wydatków Sosnowca to koszty pracy (wynagrodzenia). Władze miasta głośno zwracają uwagę na niedofinansowanie oświaty przez budżet centralny, co zmusza samorząd do dokładania ogromnych kwot z własnej kasy.

Zabrze: Budżet pod specjalnym nadzorem

Zupełnie inna atmosfera panuje w Zabrzu. Choć projekt budżetu na 2026 rok jest gotowy i zakłada nadwyżkę operacyjną (blisko 64 mln zł), miasto wciąż funkcjonuje w cieniu Programu Postępowania Ostrożnościowego.

Sytuacja jest napięta. Aby zachować płynność i spłacić stare zobowiązania, Zabrze planuje emisję obligacji na kwotę 50 mln zł. To oznacza, że stare długi będą spłacane nowym długiem, choć finalnie ogólne zadłużenie miasta ma spaść o symboliczne 6,6 mln zł.

Podczas gdy Katowice i Sosnowiec „przyklepały” już plany na przyszłość, w Zabrzu radni na sesji 15 grudnia zajmowali się jeszcze nowelizacją tegorocznego budżetu. Ostateczne głosowanie nad planem na 2026 rok wciąż przed nami. Wiadomo jednak, że główne strumienie pieniędzy popłyną na: oświatę (557 mln zł), komunikację i gospodarkę komunalną (326 mln zł), rodzinę i opiekę społeczną (224 mln zł).

W sferze inwestycji Zabrze planuje wydać 229 mln zł, z czego lwia część trafi na rewitalizację Admiral Palast (zdjęcie) oraz rozwój strefy w Biskupicach. Ważnym, choć obciążającym punktem, pozostaje dalsze finansowanie stadionu Górnika Zabrze oraz kwestie własnościowe klubu.

Co z Chorzowem i Gliwicami? Analizujemy finanse regionu

Sytuacja finansowa miast Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii jest dynamiczna. Warto odnotować, że w sąsiednim Chorzowie projekt budżetu na 2026 rok został na tym etapie odrzucony, co zwiastuje trudne negocjacje.

Nasz zespół redakcyjny przygotowuje już szczegółowe analizy dotyczące stanu finansów w innych miastach naszego regionu. Jeszcze dziś weźmiemy pod lupę portfele Gliwic oraz Chorzowa, sprawdzając, czy tamtejsze samorządy stać na rozwój, czy czeka je zaciskanie pasa.

***

WAŻNY TEMAT

Sprawdzam kontrakt na 420 mln zł.