Nowe przedmioty w szkole, co z katechezą i z reformą.

1 września 2025 Wyłączono przez administrator

Nowy rok szkolny 2025/2026. Lubnauer o reformie, maturach i katechetach.

***

1 września zaczyna się nowy rok szkolny, a wraz z nim – dyskusje o reformach, maturach, religii i planowanych protestach. Z okazji inauguracji roku portal Strefa Edukacji opublikował obszerny wywiad z Katarzyną Lubnauer, wiceministrem edukacji (poprawna forma żeńska – wiceministerką, nie wiceministrą). To rozmowa o najważniejszych zmianach w szkołach i ambicjach resortu, by polska szkoła znalazła się w światowej czołówce.

Edukacja zdrowotna i obywatelska zamiast HiT-u i WDŻ

Wiceminister Lubnauer przypomina, że w ramach tzw. Reformy26 „Kompas Jutra” w szkołach pojawiają się dwa nowe przedmioty. Pierwszy to edukacja zdrowotna, która obejmuje m.in. kwestie zdrowia psychicznego, zdrowego żywienia, aktywności fizycznej, profilaktyki uzależnień i bezpieczeństwa w internecie. Około 10% programu dotyczy zdrowia seksualnego.

Drugi przedmiot – edukacja obywatelska – zastępuje HiT. Uczniowie mają nie tylko poznawać funkcjonowanie państwa i samorządu, ale też brać udział w projektach społecznych, np. organizując spotkania czy przygotowując wnioski do budżetu obywatelskiego.

Mniej wakatów, ale średnia wieku nauczycieli wciąż wysoka

Według danych MEN, liczba wakatów spada – z ponad 22 tys. w 2023 roku do 14,4 tys. w sierpniu tego roku. Resort uznaje to za pozytywny sygnał, choć średnia wieku nauczycieli pozostaje wysoka. Wprowadzono zmiany w Karcie Nauczyciela – młodzi pedagodzy mogą po roku dostać umowę na czas nieokreślony.

Związki zawodowe szykują protesty

Mimo dialogu prowadzonego przez ministerstwo, ZNP i Solidarność zapowiadają protesty. Lubnauer twierdzi, że obecne kierownictwo MEN prowadzi rozmowy na niespotykaną dotąd skalę. – Wilcze prawo związków – zawsze domagać się więcej i szybciej – podkreśla.

Awans zawodowy i podwyżki dla nauczycieli

Resort chwali się 30- i 33-procentowymi podwyżkami z 2023 roku oraz kolejnymi – 5% w 2025 roku i planowanymi 3% w 2026. Wydatki na edukację w ciągu dwóch lat wzrosły o 56%. MEN rozważa także zmiany w ścieżce awansu, bo dziś kończy się ona stosunkowo szybko i nie daje perspektyw dalszego rozwoju.

Katecheci jako nauczyciele edukacji zdrowotnej?

Najbardziej kontrowersyjnym wątkiem wywiadu jest przyszłość katechetów. Część z nich – według Lubnauer – mogłaby prowadzić edukację zdrowotną, zwłaszcza że wielu miało już kwalifikacje do prowadzenia zajęć z wychowania do życia w rodzinie.

Komentarz redakcyjny: propozycja, by katecheci prowadzili zajęcia z edukacji zdrowotnej, budzi wątpliwości. MEN zapewnia, że przedmiot ma charakter „oparty na wiedzy, nie na ideologii”. Jednak trudno nie zauważyć ryzyka konfliktu między założeniami programowymi a poglądami części katechetów.

Rzecznicy praw ucznia w każdej szkole

MEN chce wprowadzić rzeczników praw ucznia. Funkcję tę mają pełnić nauczyciele wybrani w danej szkole. Krytycy obawiają się, że rozwiązanie może podważać autorytet pedagogów, a w niektórych przypadkach prowadzić do konfliktów. Resort uspokaja, że równolegle mają działać rzecznicy na poziomie wojewódzkim i centralnym.

Matury – błędy są, ale nieliczne

Raporty NIK wskazały, że nawet 25% zweryfikowanych matur zawierało błędy w ocenie. MEN odpowiada, że to tylko niewielki wycinek – w skali wszystkich prac odsetek błędów wynosi ok. 0,3%. Wprowadzono dodatkowe mechanizmy kontroli, m.in. weryfikację 10% prac przez egzaminatorów i testy systemów e-sprawdzania.

Komentarz redakcyjny: resort podkreśla niski procent błędów, ale nie odpowiada na pytanie, ilu uczniów w ogóle decyduje się na wgląd w swoje prace. W efekcie faktyczna skala problemu może być większa, niż wynika z oficjalnych danych.

Ambicja MEN: światowa czołówka do 2030 roku

Lubnauer podkreśla, że celem resortu jest wprowadzenie szkoły do światowej elity. Pierwsze efekty reform mają być widoczne w latach 2030–2031, kiedy pierwsi uczniowie w pełni przejdą przez system „Kompasu Jutra”.

Nasz komentarz końcowy

Wywiad pokazuje determinację ministerstwa wprowadzającego Reformę26, ale i potencjalne pola konfliktu – szczególnie w sprawie katechetów oraz matur. Wiele ambitnych planów MEN wymagać będzie nie tylko nowych rozwiązań programowych, ale i rzeczywistej poprawy warunków pracy w szkołach.

*** *** ***

Ważny temat: