Czy „tak należy budować miasto”?

Prestiżowa nagroda dla osiedla wybudowanego po uprzedniej wycince ponadstuletnich kasztanowców rosnących w centrum Katowic.

Decyzja Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) o przyznaniu prestiżowej Nagrody Roku w kategorii budynek mieszkalny wielorodzinny dla inwestycji Nova Mikołowska w Katowicach wywołała gorące kontrowersje. “Tak należy budować miasto” – czytamy w uzasadnieniu przyznania nagrody (uzasadnienie cytujemy poniżej.

Projekt, według uzasadnienia jury, miał wyróżniać się „racjonalnym ukształtowaniem zespołu mieszkaniowego w gęstej tkance miasta”, a budowa nawiązywać do lokalnych tradycji i harmonijnie wpisywać się w przestrzeń publiczną. Wszystko to budzi najwyższe zdziwienie biorąc pod uwagę okoliczności towarzyszące tej inwestycji.

Padły też słowa, że „tak należy budować miasto”. Jednak czy inwestycja ta rzeczywiście jest przykładem odpowiedzialnej i zrównoważonej urbanistyki? W świetle tego, co działo się w 2020 roku, żartem jest stwierdzenie (również zawarte w uzasadnieniu przyznania nagrody), że: “Realizacja (…) porządkuje otoczenie, bez potrzeby jego podporządkowania sobie”. 

Przypomnijmy wydarzenia z grudnia 2020 roku, kiedy to deweloper Nova Mikołowska wbrew protestom lokalnej społeczności oraz wcześniejszemu zakazowi wycinki drzew, zdecydował się na usunięcie trzech kasztanowców przy ul. Raciborskiej. Wycinka miała miejsce w nocy z 18 na 19 grudnia, w akcie, który mieszkańcy i władze Katowic nazwali „błyskawiczną akcją”. 

Wywołała ona falę oburzenia, szczególnie że drzewa rosły na terenie miejskim, a nie na działce inwestora. Co więcej, wcześniej trwał społeczny protest – w obronie tych kasztanowców.

Reakcja Urzędu Miasta była natychmiastowa. Prezydent Katowic, Marcin Krupa, wydał oświadczenie, w którym zapowiedział zgłoszenie sprawy do prokuratury oraz podjęcie działań mających na celu ukaranie inwestora. Wiceprezydent miasta, Waldemar Bojarun, zwrócił uwagę, że plan zagospodarowania przestrzennego nie wymuszał wycinki drzew, a inwestor mógł zastosować alternatywne rozwiązania, które pozwoliłyby na ocalenie kasztanowców.

Na początku 2020 roku mieszkańcy, wspierani przez radnych Śródmieścia oraz Komitet Obrony Kasztanowców, zebrali blisko 2000 podpisów w obronie drzew. Wielu mieszkańców Katowic ceniło kasztanowce za ich wartość przyrodniczą i estetyczną. Tomasz Kuczyński, radny i dziennikarz, podkreślał, że przez lata drzewa opierały się wichurom, a ich stan zdrowotny został potwierdzony przez lokalnych ekspertów.

Inwestycja Nova Mikołowska, choć formalnie nagrodzona za umiejętne wkomponowanie w istniejącą zabudowę, pozostaje symbolem ignorowania głosu społeczności lokalnej oraz wartości przyrodniczych miasta. Ówczesne stanowisko władz Katowic i determinacja mieszkańców, aby chronić przestrzeń zieloną, pokazują, że dyskusja o „tym, jak budować miasto” nie kończy się na wyborze odpowiednich materiałów czy form architektonicznych. Kluczowa pozostaje transparentność działań i uwzględnienie interesów społecznych – co w przypadku Novej Mikołowskiej, zdaniem wielu, pozostało jedynie pustym sloganem.

Poniżej uzasadnienie przyznania nagrody.

Stowarzyszenie Architektów Polskich, zachowując tradycyjny skrót SARP

WYNIKI KONKURSU NAGRODA ROKU SARP edycja 2024 

Nagroda w kategorii BUDYNEK MIESZKALNY WIELORODZINNY

Nova Mikołowska w Katowicach

Uzasadnienie:

“Nagrodę przyznano za racjonalne pod względem ekonomicznym i atrakcyjne architektonicznie ukształtowanie zespołu mieszkaniowego o znacznej wielkości, wbudowanego w żywą i gęstą tkankę miasta. Sąsiedztwo miejsca jest bardzo zróżnicowane. Architekci odczytali historie sąsiadów – o podcieniach, o podwórkach, o rytmach architektury, o zróżnicowaniu wysokości, o materiałach, o kolorach, o nastroju – i czerpiąc z ich bogactwa stworzyli nową, własną i interesującą opowieść. Prosta, zdecydowana, zróżnicowana architektura i spiętrzenie zabudowy dla uwolnienia wspólnej przestrzeni podwórek z zielenią, tworzą właściwe środowisko życia w gęstym mieście. Odpowiednia gradacja przestrzeni półprywatnych i prywatnych – z podcieniami, otwartymi przedpolami i zamkniętymi podworcami – pozwala na wpisanie życia nowej zabudowy w przestrzeń publiczną miasta.

Realizacja wykorzystuje kody miejsca, porządkuje otoczenie, bez potrzeby jego podporządkowania sobie. Tak należy budować miasto”.

***

Zapraszamy was na stronę iboma.media. Tylko ciekawe i ważne treści.

***

Ważny temat:

***

KOMENTARZE: TYLKO FACEBOOK.

Masz problem, widzisz problem, masz ważną informację? Daj nam znać:

[email protected] lub przez „Wyślij Wiadomość” na Facebooku Katowice Dziś.

***

Redaktor naczelny Katowice Dziś Mateusz Cieślak.

***

 

Fot. T. Kuczyński